هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
گیر کردن پارچه زیر چرخ خیاطی مشکلی است که تقریباً همهی خیاطها، از افراد تازهکار تا حرفهایها، حداقل یکبار آن را تجربه کردهاند. این اتفاق میتواند روند دوخت را مختل کند، کیفیت کار را پایین بیاورد و حتی به پارچه، نخ یا قطعات چرخ خیاطی آسیب بزند. آنچه این مشکل را آزاردهندهتر میکند، تکرار آن بدون دانستن علت واقعی است؛ موضوعی که در دوخت و زیگزاگ با تمرکز بر آموزش اصولی و تجربهمحور، بهصورت دقیق بررسی شده و راهحلهای کاربردی برای پیشگیری و رفع سریع آن ارائه میشود.
Table of Contents
Toggleچرخ خیاطی مجموعهای از قطعات مکانیکی دقیق است که باید هماهنگ با هم کار کنند؛ از دندانههای پارچهکش گرفته تا سوزن، پایه و نخ. کوچکترین ناهماهنگی در این اجزا، بهخصوص هنگام شروع دوخت، میتواند باعث شود پارچه به جای حرکت روان به جلو، به داخل صفحه سوزن کشیده شود. از طرف دیگر، تنوع زیاد پارچهها، ضخامتها و بافتهای مختلف باعث شده این مشکل بسیار شایع باشد، مخصوصاً زمانی که تنظیمات چرخ با نوع پارچه هماهنگ نیست.
گیر کردن پارچه زیر چرخ خیاطی به حالتی گفته میشود که پارچه بهدرستی روی دندانهها حرکت نمیکند و به داخل سوراخ صفحه سوزن فرو میرود یا در همان نقطه اول دوخت قفل میشود. در این حالت، چرخ بهجای دوخت تمیز، نخ را جمع میکند یا پارچه را مچاله میکند و ادامه دوخت عملاً غیرممکن میشود.
از نشانههای رایج این مشکل میتوان به مواردی مثل جمع شدن نخ در زیر پارچه، سوراخ شدن یا جویده شدن پارچه، گیر کردن سوزن، حرکت نکردن پارچه به جلو و شنیدن صدای غیرعادی از ناحیه ماکو اشاره کرد. اگر این علائم را دیدید، احتمالاً پارچه زیر چرخ گیر کرده است و باید بلافاصله دوخت را متوقف کنید.
برای حل دائمی این مشکل، باید علت آن را بشناسید. دلایل گیر کردن پارچه میتوانند از تنظیمات ساده تا مسائل فنیتر متغیر باشند.
دندانههای پارچهکش وظیفه دارند پارچه را به سمت جلو هدایت کنند. اگر این دندانهها پایین باشند، کثیف شده باشند یا بهدرستی عمل نکنند، پارچه حرکت نمیکند و به داخل صفحه سوزن کشیده میشود.
2. تنظیم نبودن فشار پایه چرخ خیاطی
فشار پایه اگر خیلی کم باشد، پارچه را محکم نگه نمیدارد و اگر بیش از حد زیاد باشد، حرکت پارچه مختل میشود. هر دو حالت میتوانند باعث گیر کردن پارچه شوند، بهخصوص در پارچههای نازک یا کشی.
3. انتخاب اشتباه سوزن برای نوع پارچه
سوزن نامناسب یکی از شایعترین دلایل این مشکل است. استفاده از سوزن ضخیم برای پارچه نازک یا برعکس، باعث میشود پارچه بهدرستی سوراخ نشود و به زیر چرخ کشیده شود.( انواع سوزن چرخ خیاطی )
سوزنهای کند یا کمی خمشده بهجای نفوذ تمیز در پارچه، آن را هل میدهند. این فشار اضافی باعث میشود پارچه به داخل صفحه سوزن فرو برود و گیر کند.
پارچههای بسیار نازک، لطیف یا لغزنده مثل حریر و ساتن، و همچنین پارچههای بسیار ضخیم، بیشتر مستعد گیر کردن هستند، چون کنترل آنها برای چرخ سختتر است.
اگر نخ از مسیر درست عبور نکرده باشد یا کشش نخ تنظیم نباشد، نخ در زیر پارچه جمع میشود و باعث گیر کردن پارچه در ابتدای دوخت میشود.
ماسورهای که درست جا نخورده یا نخ آن نامنظم پیچیده شده باشد، باعث ایجاد گره و انباشت نخ در زیر پارچه میشود؛ نتیجه آن گیر کردن کامل پارچه است.
شروع دوخت دقیقاً از لبه پارچه، بهخصوص در پارچههای نازک، یکی از دلایل اصلی فرو رفتن پارچه به داخل سوراخ صفحه سوزن است.

اگر وسط کار هستید و میخواهید سریع مشکل را حل کنید، این ترفندها بسیار کاربردی هستند.
یک تکه پارچه کوچک را ابتدا زیر پایه بدوزید و سپس پارچه اصلی را ادامه دهید. این کار از گیر کردن لبه پارچه جلوگیری میکند.
فشار پایه را متناسب با ضخامت پارچه کم یا زیاد کنید تا پارچه بهنرمی حرکت کند.
همیشه از سوزن سالم و مناسب استفاده کنید؛ این سادهترین و مؤثرترین راهحل است.
پرز و نخهای جمعشده در این بخشها را تمیز کنید تا حرکت پارچه روان شود.
در شروع دوخت، نخ بالا و پایین را کمی به سمت عقب نگه دارید تا نخ در زیر پارچه جمع نشود.
بله، نوع چرخ خیاطی نقش مهمی در شدت و علت این مشکل دارد، چون ساختار و قدرت هر چرخ متفاوت است.
در چرخخیاطی خانگی، این مشکل معمولاً به دلیل تنظیم نبودن فشار پایه، سوزن نامناسب یا نخکشی اشتباه رخ میدهد و اغلب با تنظیمات ساده برطرف میشود.
چرخ خیاطی صنعتی قدرت بالاتری دارند و اگر تنظیم نباشند، پارچه را سریعتر به داخل میکشند. در این چرخها تنظیم دقیق پایه، دندانه و سرعت دوخت اهمیت زیادی دارد.
در چرخ خیاطی سردوز، گیر کردن پارچه معمولاً به دلیل تنظیم نبودن فشار پایه، کشش نخها یا انتخاب نادرست سوزن و نخ اتفاق میافتد و نیاز به تنظیم دقیقتری دارد.
همه پارچهها رفتار یکسانی زیر چرخ خیاطی ندارند. بعضی پارچهها ذاتاً کنترلپذیرترند و بعضی دیگر مدام دردسر درست میکنند. شناخت این تفاوتها باعث میشود قبل از شروع دوخت، تنظیمات درستی انجام دهید.
پارچههای بسیار نازک مثل حریر، تور، ارگانزا و وال بیشترین آمار گیر کردن را دارند. این پارچهها بهراحتی به داخل سوراخ صفحه سوزن کشیده میشوند، بهخصوص اگر سوزن ضخیم یا فشار پایه زیاد باشد.
پارچههای کشی و الاستیک مانند تریکو، ریون و لاکرا نیز مستعد گیر کردن هستند، چون هنگام دوخت کش میآیند و از کنترل دندانههای پارچهکش خارج میشوند. اگر فشار پایه یا کشش نخ درست تنظیم نشده باشد، این مشکل تشدید میشود.
پارچههای لغزنده مثل ساتن، ابریشم و پارچههای براق هم بهدلیل سطح صاف و لیز خود، بهخوبی روی دندانهها نمینشینند و ممکن است در ابتدای دوخت زیر چرخ گیر کنند.

بسیاری از مواقع، مشکل از خود پارچه یا چرخ نیست، بلکه از عادتهای اشتباه هنگام دوخت ناشی میشود. یکی از رایجترین اشتباهات، شروع دوخت با سرعت بالا است. این کار باعث میشود پارچه فرصت قرار گرفتن درست روی دندانهها را نداشته باشد.
اشتباه دیگر، نکِشیدن نخها به سمت عقب در ابتدای دوخت است. در این حالت نخ زیر پارچه جمع میشود و پارچه را به داخل میکشد.
بعضی افراد هنگام دوخت، پارچه را هل میدهند یا میکشند. این کار نهتنها کمکی نمیکند، بلکه تعادل حرکت پارچه را به هم میزند و احتمال گیر کردن را افزایش میدهد.
استفاده نکردن از سوزن مناسب و سالم، بیتوجهی به تمیزکاری چرخ و نادیده گرفتن تنظیمات پایه نیز از اشتباهات رایجی هستند که بهمرور این مشکل را دائمی میکنند.
اگر با وجود تعویض سوزن، تنظیم فشار پایه، نخکشی صحیح و رعایت همه نکات، همچنان پارچه زیر چرخ گیر میکند، احتمال دارد مشکل از خود چرخ خیاطی باشد.
نشانههایی مثل صدای غیرعادی از ماکو، گیر کردن مداوم سوزن، حرکت نکردن دندانههای پارچهکش، یا جمع شدن شدید نخ در زیر پارچه میتوانند هشدار جدی باشند. همچنین اگر چرخ مدتها سرویس نشده یا ضربه خورده باشد، تنظیمات داخلی آن به هم میریزد.
در این شرایط، بهتر است بهجای ادامه دوخت و آسیب بیشتر، چرخ خیاطی را برای سرویس یا تعمیر تخصصی به تعمیرکار بسپارید.
چرا پارچه نازک همیشه در ابتدای دوخت گیر میکند؟
چون پارچه نازک بهراحتی وارد سوراخ صفحه سوزن میشود؛ استفاده از سوزن نازک و تکه پارچه راهانداز مشکل را حل میکند.
آیا کند بودن سوزن واقعاً باعث گیر کردن پارچه میشود؟
بله، سوزن کند بهجای نفوذ، پارچه را فشار میدهد و باعث فرو رفتن آن میشود.
آیا نخ نامناسب هم در این مشکل تأثیر دارد؟
کاملاً. نخ ضخیم یا بیکیفیت میتواند باعث جمع شدن نخ در زیر پارچه شود.
چرا پارچه در چرخ سردوز بیشتر گیر میکند؟
چون سردوز تنظیمات حساستری دارد و کوچکترین خطا در فشار پایه یا کشش نخ باعث این مشکل میشود.
برای جلوگیری از گیر کردن پارچه زیر چرخ خیاطی، کافی است چند اصل ساده را همیشه رعایت کنید: انتخاب سوزن مناسب، تنظیم درست فشار پایه، نخکشی صحیح، شروع آرام دوخت و تمیز نگه داشتن چرخ. شناخت رفتار پارچهها و پرهیز از اشتباهات رایج، دوختی روان و حرفهای را تضمین میکند.
اگر این نکات را به عادت تبدیل کنید، دیگر گیر کردن پارچه به یک خاطرهی قدیمی تبدیل میشود و دوخت برایتان لذتبخشتر از همیشه خواهد بود.